Beekdal Aa

introductie

Wapserveense Aa, zo geheten in dit gebied, wordt stroomopwaarts de Drentse Aa  en stroomafwaart de Steenwijker Aa genoemd.
Het is de afwateringsrivier van het beekdal die gevormd is door gletsjers van de voorlaatste ijstijd, ca. 150.000 jaar geleden.
Een vele honderden meters dikke schuivende laag landijs vormde dit beekdal en ook opstuwingen zoals de stuwwal.
Het beekdal is later opgevuld met vele meters dik veen.

a1_16

De toren van Steenwijk op de achtergrond.
In de zandwinning, die vanaf de brug over de Aa bij Frederiksoord, in westelijke richting te zien is,
zijn in 1988 de restanten gevonden van 5 mammoeten welke in de laatste ijstijd ca 20.000 jaar geleden hier rond liepen.
De hiervan gereconstrueerde wolharige mammoet is te zien in het Archeologisch Centrum West-Drenthe in Diever (zie vermelding onder Toerisme).
a1-_1

De petgaten langs de Aa stammen uit de tijd van de vervening.

a2-_5

Boerderijen, vele met stookhok, in de streek Kallenkote en Wapserveen.

Een zandrug op de overgang naar de stuwwal vormde de basis voor de veenontginning vanaf de 12e eeuw.
De lintbebouwing van Kallenkote en Wapserveen is hierdoor later ontstaan.
Vanuit de esdorpen / markgenootschappen Vledder en Wapse, zijn omstreeks 1300, de gemeenschappelijke “wilde gronden” in het beekdal in een stroken verkaveling verdeeld onder de “gewaarde erven” (boerderijen met gemeenschappelijke gronden). De turf werd via schipsloten en wijken naar de Aa vervoerd en vervolgens over deze rivier naar Steenwijk en verder naar Holland. Deze veenexploitatie duurde zo’n 500 jaar tot in de 17e eeuw.
Bij de voortgaande veenontginning ontstonden zeer lange percelen waardoor de exploitatie moeilijk werd.
Hiervoor is de ligging van de bebouwing in de loop der eeuwen aangepast.
De naam Wapserveen, in het Drents: “Wapserveene”, is vermoedelijk ontstaan vanuit Wapse, waardoor geheten “Wapse Ter Veen”.
De stroken verkaveling en de lintbebouwing vormden de basis voor de ontwikkeling van de streek na de vervening waarbij o.a. boekweit is geteeld.

SLUIT
CLOSE
© Machiel de Vos